Opleidingen

Organisatie Ontwikkelings Projecten

Coaching en intervisie

 

Breng het werksysteem in de kamer

“U moet weten de markt dwingt ons steeds weer tot innovaties en herstructureringen, tot het transparanter maken van onze business units en het veel meer centraal gaan aansturen door de stafdiensten. Dat vraagt tempo en flexibiliteit van het management, maar de veranderingspotentie van de middenlaag is niet groot. Ziedaar het probleem. Dat lijkt ons nou typisch een professionele klus voor een gespecialiseerde veranderaar zoals u. We verwachten dan ook dat u de middenlaag de tools in handen zult geven om deze uitdaging ook aan te kunnen. Op die manier hopen we de neuzen weer de goede richting uit te krijgen. Dus……… gaat uw gang!”

 

Deze opdrachtgever staat verandering in de weg door de manier waarop hij de probleemsituatie en de relatie met zijn veranderaar definieert. Met formuleringen als ‘een markt die hen dwingt’, ‘business units die transparanter moeten worden’ en ‘een middenlaag die tools moet krijgen om hun veranderingspotentie te vergroten’ lijkt hij naar een objectieve werkelijkheid te verwijzen. Een werkelijkheid die achter het waarneembare schuil gaat en waar hij geen deel van uitmaakt. Hij lijkt zich niet te beseffen dat hij alleen maar deel van de verbetering uit kan maken als hij ook deel van de probleemsituatie wil zijn. Vanuit dit instrumenteel perspectief definieert hij de relatie met de veranderaar als een expert die hij de opdracht kan geven om zijn defecte machine met diens gereedschappen te repareren. Daarmee plaatst hij de veranderaar tussen zichzelf en degenen aan wie hij leiding geeft. ‘Ver-anderen’ is daarmee gericht op ‘anderen’, ‘ver’ van zichzelf en zijn relatie met z’n medewerkers vandaan. Een belangrijk terrein voor verbetering is daarmee buiten spel gezet.

 

Sommige veranderaars accepteren onbewust de rol waarin ze door hun opdrachtgever geplaatst worden. Ze bezwijken voor de dominante logica van hun opdrachtgever en worden zijn uitvoerend verlengstuk. Ook in hun taalgebruik passen ze zich aan met zinsneden als: het ‘interveniëren in de organisatie’, ‘implementeren van een andere cultuur’, ‘uitrollen van een aanpak’. Daarmee accepteren ze verantwoordelijkheden die ze uiteindelijk niet waar kunnen maken. Tijdens de uitvoering van hun opdracht krijgen ze namelijk te maken met andere partijen, die de probleemsituatie heel anders zien en wiens mening doorslaggevend is om tot verandering te komen. Als deze mensen de veranderaar als uitvoerend verlengstuk van de opdrachtgever beleven, kan de veranderaar bij hen niet veel goeds meer doen.

 

Breng dus ‘het werksysteem’ zo snel mogelijk in de kamer. Dat wil zeggen: breng al diegenen bij elkaar die betrokken zijn bij de activiteit die het meest verbonden is met de probleemsituatie. Daarmee zijn we niet meer primair gericht op het oplossen van een probleem bij een specifieke groep. Maar gaan we met alle betrokkenen onderzoeken hoe de manier waarop zij deze activiteit verrichten samenhangt met betreffende probleemsituatie. Dat vraagt van alle betrokkenen om verantwoordelijkheid te nemen voor een vraagstuk; zelfs als dit zich slechts bij één van de betrokken partijen manifesteert.

 

Om zo’n werksysteem in de kamer te krijgen zal je tijdens het eerste gesprek met je opdrachtgever nogal wat vaardigheden aan de dag moeten leggen. Als deze – zoals bovenstaand – start met jou te vragen om een oplossing in te voeren, vraag hem dan voor welke probleemsituatie dit een oplossing is. Probeer hierover zoveel mogelijk informatie te krijgen door jouw begrip van hoe hij die probleemsituatie ervaart terug te koppelen. Verwar zijn beeld van de probleemsituatie niet met ‘het echte probleem’. Dan hoef je het niet met hem eens of oneens te zijn over hoe hij de situatie ziet. En besef je je, dat ‘echte problemen’ niet bestaan en dat op dit moment alleen zijn beeld van de probleemsituatie er toe doet.

Vraag je opdrachtgever wat hij nu precies van jou verlangt. Leg je in zo’n eerste gesprek niet vast op een aanpak. Vraag hem welke partijen cruciaal zijn om de verandering die hem voor ogen staat te bewerkstelligen.

Beding dat je met hen en je opdrachtgever bij elkaar komt om de voorkeuren op elkaar af te stemmen en een aanpak af te spreken. Daarmee probeer je te voorkomen dat je tussen de partijen in komt te staan, waardoor je verantwoordelijkheden, die je niet waar kunt maken, over moet nemen.

 

We hebben het eigenlijk over gewone Adviesvaardigheden, zoals:

  • confronteren met behoud van de relatie
  • onvoorwaardelijk luisteren
  • omgaan met weerstand
  • invloed uitoefenen, zonder hiërarchische macht.

En over inzicht in je rol als adviseur.

Simpel, maar niet eenvoudig!


Gepubliceerd op 26 november 2023


Abonneer op de blog

Wilt u een automatische e-mail ontvangen als er een nieuwe blog wordt toegevoegd? Vul hieronder uw gegevens in.


Naam:
Organisatie:
E-mailadres:
Verzenden

Share   Deel deze pagina op LinkedIn  Deel deze pagina op Twitter  Deel deze pagina op Facebook

Terug

naar vorige pagina